Kleszcze w Polsce są zazwyczaj aktywne od wczesnej wiosny do późnej jesieni, a to oznacza, że najczęściej można je spotkać od marca do listopada.
Kiedy kleszcze są aktywne?
Wiosna: kleszcze budzą się po zimie, gdy temperatura zaczyna rosnąć, najczęściej od marca. Wczesną wiosną kleszcze mogą być mniej aktywne, jednak już przy temperaturze przewyższającej 7-10 stopni Celsjusza mogą zacząć poszukiwania żywicieli.
Lato: to okres największej aktywności kleszczy. Zwłaszcza od maja do czerwca, kiedy są w pełni aktywne, a warunki sprzyjają ich rozmnażaniu. W tym czasie kleszcze można spotkać na łąkach, w parkach i lasach oraz innych terenach zielonych.
Jesień: Wraz z nadejściem chłodów (we wrześniu i w październiku) kleszcze zaczynają słabiej funkcjonować, jednak mogą nadal być aktywne, zwłaszcza w cieplejsze dni. Można je spotkać aż do listopada, kiedy temperatura jest na tyle wysoka, że nie zagraża ich przeżyciu.
Zima: Podczas łagodniejszych zim kleszcze mogą przetrwać w swoich stadiach larwalnych czy nimfalnych w ściółce i na ostatnich liściach, a nawet pod śniegiem. Ich aktywność w tym okresie jest w wysokim stopniu ograniczona i prawdopodobieństwo ich ataku jest niskie, ale w wyjątkowych warunkach, kiedy temperatura jest wyższa od zera, pajęczaki te mogą się pojawiać. Kleszcze mają niezwykłą zdolność do przetrwania w ekstremalnych warunkach. Mogą pozostawać w stanie uśpienia, gdy nie mają dostępu do żywicieli, nawet kilka lat!
Dlaczego kleszcze są tak groźne?
Kleszcze są ślepe, ale na stopie pierwszego odnóża występuje u nich narząd Hellera, który pomaga im wyczuwać dwutlenek węgla wydychany przez potencjalne ofiary, a także ich ciepło oraz wilgotność. Ponieważ potrafią wyczuwać mniejsze zmiany w temperaturze i wilgotności otoczenia, wspinają się na roślinność, czekając na przechodzącą ofiarę. W poszukiwaniu żywiciela potrafią się wspiąć na wysokość nawet 1,5 m.
Kleszcze mogą być nosicielami groźnych chorób, takich jak borelioza (choroba z Lyme), kleszczowe zapalenie mózgu (KZM), ehrlichioza, tularemia lub anaplazmoza, dlatego tak ważne jest niebagatelizowanie ukąszeń, a w razie ich wystąpienia – podjęcie szybkiego i skutecznego leczenia.
Jak unikać ukąszeń? – zwróć uwagę na 4 elementy:
• odzież – wskazane są skarpetki, długie spodnie i koszule z długim rękawem, w ten sposób ograniczasz dostęp kleszczy do skóry,
• środki ochronne odstraszające kleszcze – specyfiki ziołowe lub dostępne w sklepach repelenty. Niektóre z nich zawierają DEET. Jego zwolennicy chwalą go za skuteczność, przeciwnicy wspominają o potencjalnych wadach, takich jak podrażnienia skóry i reakcje alergiczne. Istnieją badania wskazujące na możliwe toksyczne oddziaływanie na układ nerwowy,
• regularne kontrole – po powrocie z terenów, na których mogą występować kleszcze, dobrze jest dokładnie sprawdzić odzież i skórę. Kleszcze często bytują w miejscach, gdzie skóra jest cieńsza, takich jak pachwiny, pachy, okolice stawów czy za uszami,
• pielęgnacja zieleni – w ogrodach warto regularnie kosić trawę i usuwać zarośla, może to pomóc w ograniczeniu liczebności kleszczy.
